و نبايد روزه بگيرد ، لذا صبح ، قبل از حركت در منزل افطار كرد ( صبحانه خورد ) آيا فقط قضاى آن روز را بگيرد يا كفّاره هم دارد ؟ جواب : روزه را بايد قضا كند و كفّاره هم بدهد . مگر اينكه احتمال هم نمىداده كه نبايد افطار كند ، كه در اين صورت فقط قضا دارد . سؤال 595 : اگر انسان ، در روزهء واجب ، سهوا چيزى بخورد و به خيال اينكه روزه‌اش باطل شده است ، افطار كند ، آيا غير از قضا كفّاره هم بر او واجب است ؟ جواب : اگر جاهل مقصّر بوده ، يعنى در ياد گرفتن مسأله ، كوتاهى كرده و روزهء مورد سؤال ، روزهء ماه رمضان بوده ، قضا و كفّاره واجب است . سؤال 596 : شخصى به جهت مريضى روزهء ماه رمضان را نگرفته ، آيا مىتواند پول كفارهء تأخير آن را به فقير بپردازد ؟ جواب : پول دادن كفايت نمىكند . ولى در صورتى كه به فقير وكالت دهد كه با آن پول ، از جانب پرداخت‌كننده طعام خريدارى كند و خودش تملك كند ، مانعى ندارد . البته بايد فقير مورد اطمينان باشد . سؤال 597 : شخصى به سنّ پانزده سال قمرى رسيده و به او تذكر داده‌اند كه مكلّف شده ، ولى باور نكرده و خيال مىكرده كه سن تكليف تمام شدن پانزده سال شمسى است ، لذا روزهء آن سال را نگرفته ، فعلا چه وظيفه‌اى دارد ؟ جواب : اگر در سؤال و تحقيق سهل‌انگارى و بىاعتنايى كرده ، علاوه بر قضا ، كفّاره هم واجب است . سؤال 598 : كسى كه كفارهء روزه به گردن او است ، اما درآمدى ندارد و تحت تكفل پدر است ، چگونه بايد آن را بدهد ؟ جواب : هر وقت قدرت پيدا كرد بدهد . سؤال 599 : شخصى براى قضاى روزهء ماه رمضان اجير شده و بعد از ظهر افطار كرده ، آيا كفاره دارد ؟